Propeller monteren

Heeft u een nieuwe propeller (ook wel bootschroef of schroef genoemd) voor uw buitenboordmotor of sterndrive? Op deze pagina leest u stap voor stap hoe u hem monteert, wat u nodig heeft en waar u op moet letten. Met wat basisgereedschap kunt u uw propeller meestal eenvoudig zelf vervangen.

Voordat u begint

Controleer uw levering

  • Komt de maat (diameter × spoed) op de propeller overeen met uw bestelling?
  • Komt de draairichting (links- of rechtsdraaiend) overeen met uw motor? Dit is vooral belangrijk bij boten met twee motoren of tegengesteld draaiende staartstukken.
  • Zijn alle onderdelen aanwezig? Controleer dit vóórdat u de oude propeller verwijdert, zeker bij een verwisselbare hub kit.

Gereedschap

  • Ring- of steeksleutel (of een diepe dopsleutel) in de juiste maat voor uw propellermoer
  • Tang, voor het verwijderen en ombuigen van de splitpen
  • Houtblok, om de propeller vast te zetten tijdens het los- en vastdraaien
  • Montagevet
  • Oude doek of keukenpapier, voor het schoonmaken van de schroefas
  • Werkhandschoenen
  • Optioneel: momentsleutel
  • Optioneel: kruipolie, als de oude propeller vastzit

Veiligheid

  • Zorg altijd dat de motor uitgeschakeld is, haal de sleutel uit het contact en zet de motor in de neutrale stand.
  • Vervang uw schroef bij voorkeur als uw boot uit het water is.
  • Gebruik degelijk gereedschap om schade aan uw propeller of motor te voorkomen.
  • Houd de propeller nooit met uw hand vast tijdens het los- of vastdraaien van de moer, maar gebruik een houtblok (zie hieronder). Zo beschermt u uw handen en voorkomt u schade aan de bladen.

Wat heb ik nodig?

Propeller met hub

Het hubsysteem is de verbinding tussen de schroef en de schroefas van uw staartstuk. Al onze propellers worden standaard geleverd inclusief hub, tenzij op de productpagina staat vermeld dat de propeller exclusief hub is. Op de productpagina staat ook of het om een vaste of een verwisselbare hub gaat. Bij een vaste hub zit de hub al in de schroef geperst; een verwisselbare hub kit wordt vooral gebruikt bij motoren met grotere vermogens.

Hub kit van een propeller

Optioneel: moer en splitpen

U kunt de moer die nu op uw schroefas zit meestal hergebruiken. Bent u deze kwijt of is hij beschadigd (bijvoorbeeld door gereedschap of corrosie), dan kunt u een nieuwe bestellen. De juiste moer voor uw motorblok staat als optie op de productpagina van uw propeller. Bij een propeller met verwisselbare hub kit wordt de moer vaak al meegeleverd. Op de productpagina staat meestal een foto van de hub kit met de onderdelen die erbij zitten.

Een oude splitpen hergebruiken raden we af. Splitpennen zijn er in verschillende diktes en lengtes; de juiste maat staat op de productpagina, zodat u deze direct mee kunt bestellen.

RVS splitpen

Optioneel: montagevet

Montagevet (marine vet) zorgt ervoor dat u de propeller bij het volgende onderhoud eenvoudig van de schroefas kunt verwijderen. Het is speciaal gemaakt voor natte toepassingen en waterbestendig. U kunt het eenvoudig meebestellen bij uw schroef.

Montagevet (marine vet)

Optioneel: montagekit

Normaal gesproken hoeft alleen de propeller vervangen te worden en kunt u de overige montageonderdelen hergebruiken. Bent u deze onderdelen kwijt, bijvoorbeeld omdat u de schroef tijdens het varen bent verloren, of zijn ze gecorrodeerd, dan kunt u ze tegelijk met uw propeller vervangen. Hiervoor bieden we montagekits (nut kits) aan met precies de juiste onderdelen voor uw motorblok: meestal een moer, splitpen, ring en afstandsring. De juiste montagekit voor uw motor staat op de productpagina van uw motor.

Montagekit met moer, splitpen en ringen

Oude propeller verwijderen

Losmaken in 3 stappen

  1. Buig de uiteinden van de splitpen recht en trek hem met een tang uit de as. Bij een borgmoer buigt u eerst de lipjes van de borgplaat terug.
  2. Plaats een houtblok tussen een propellerblad en de anti-cavitatieplaat, zodat de propeller niet kan meedraaien. Zo voorkomt u ook dat uw sleutel doorschiet en u zich verwondt.
  3. Draai de moer los en verwijder de afstandsring, de propeller en de overige onderdelen. Leg ze in de volgorde waarin ze op de as zaten, dan weet u straks precies hoe alles terug moet.

Zit de propeller vast?

Door corrosie of oud vet kan een propeller vastzitten op de as. Spuit wat kruipolie tussen de hub en de as en laat het een tijdje inwerken. Tik daarna voorzichtig met een rubberen hamer of een stuk hout tegen de hub, nooit tegen de bladen. Sla nooit met een metalen hamer en gebruik geen open vuur, want dat kan de hub en de keerringen van uw motor beschadigen. Blijft de propeller vastzitten, laat hem dan door een specialist verwijderen.

Controleer de schroefas

Maak de as schoon en kijk of er geen vislijn om de as achter de propeller is gewikkeld. Dat komt vaker voor dan u denkt en kan de keerring van uw staartstuk beschadigen, waardoor er water in de staartstukolie komt. Controleer ook of de drukring en de overige onderdelen niet versleten of beschadigd zijn.

Nieuwe propeller monteren

Propellers hebben een vaste of een verwisselbare hub. Propellers voor kleinere vermogens (tot circa 50 pk) hebben vaak een vaste hub, terwijl propellers voor grotere vermogens meestal een verwisselbare hub hebben. Dit verschilt per merk, en soms zijn voor uw motorblok beide opties mogelijk. Op de productpagina van uw propeller staat duidelijk aangegeven of het om een vaste of verwisselbare hub gaat.

Breng voor het monteren een dun laagje montagevet aan op de schroefas.

1. Met vaste hub

Op de schroefas zitten de onderdelen meestal in deze volgorde: drukring (forward thrust washer), propeller, afstandsring (spacer), moer, splitpen. Schuif de nieuwe propeller op de as, plaats de originele afstandsring terug (als die op uw as zat) en zet de propeller vast met de moer en een nieuwe splitpen.

2. Met verwisselbare hub kit

Monteer de onderdelen in principe in dezelfde volgorde als bij uw oude propeller. Weet u die niet meer, gebruik dan de referentie hieronder. Er zijn twee uitvoeringen: met kroonmoer (castle nut), de meest voorkomende, en met borgmoer (nylock nut). De borgmoer wordt vooral gebruikt bij MerCruiser, Mercury en Mariner; andere merken gebruiken meestal een kroonmoer.

Het verschil ziet u aan de moer zelf: heeft hij kasteelachtige inkepingen, dan is het een kroonmoer. Is het een gewone, gesloten moer, dan is het een borgmoer.

Verwisselbare hub kit

2a. Installatie met kroonmoer

Montagevolgorde van een propeller met kroonmoer

Volgorde (van motorzijde naar waterzijde): drukring (forward thrust washer), kunststof aandrijfbus (drive sleeve), propeller, achterste adapter (aft drive adapter), afstandsring/ring (spacer/washer), kroonmoer (castle nut), splitpen (cotter pin).

2b. Installatie met borgmoer

Montagevolgorde van een propeller met borgmoer

Volgorde (van motorzijde naar waterzijde): drukring (forward thrust washer), kunststof aandrijfbus (drive sleeve), propeller, achterste adapter (aft drive adapter), borgplaat (tab washer), borgmoer (nylock nut). Buig na het vastdraaien de lipjes van de borgplaat tegen de moer, zodat deze niet kan losdraaien.

Hoe vast moet de moer?

Plaats het houtblok weer tussen een propellerblad en de anti-cavitatieplaat. Het juiste aanhaalmoment verschilt per motor en staat in de handleiding van uw motor. Gebruik bij voorkeur een momentsleutel.

Heeft u die niet, dan geldt als richtlijn: draai de moer stevig aan met een ring- of steeksleutel, met flinke kracht vanuit één hand. Gebruik geen verlengstuk en hang niet met uw volle gewicht aan de sleutel, want te vast aandraaien kan de hub of drukring beschadigen. Bij een kroonmoer draait u daarna nog iets verder aan tot een inkeping precies tegenover het gat in de as staat. Draai de moer hiervoor nooit terug.

Controle na montage

Vrij draaien zonder speling

Controleer na het vastzetten of de propeller vrij kan draaien: de bladen mogen de motor niet raken en de propeller mag niet tegen de behuizing schuren. Controleer ook of de propeller niet naar voren of achteren kan schuiven. Speling is gevaarlijk, want uw schroef kan dan tijdens het varen loskomen. Zit er toch speling op, dan bent u mogelijk een onderdeel vergeten, zoals de drukring of een andere ring.

Zekering

Een kroonmoer moet u altijd zekeren met een splitpen. Steek de splitpen door het gat in de schroefas en door de inkepingen van de kroonmoer. Buig de uiteinden goed om, zodat de splitpen niet los kan raken en de moer niet kan losdraaien. Gebruik altijd een nieuwe splitpen.

Controle na de eerste vaartocht

Merkt u tijdens het varen ongewone trillingen of geluiden, stop dan en controleer de montage. Controleer na de eerste vaartocht of de moer nog goed vastzit, of de splitpen of borgplaat nog intact is en of er geen speling is ontstaan. Herhaal deze controle daarna regelmatig, bijvoorbeeld aan het begin van elk vaarseizoen.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn propeller zelf vervangen?

Ja. Met basisgereedschap, zoals een ring- of steeksleutel, een tang en een houtblok, kunt u de meeste propellers zelf vervangen. Volg de stappen op deze pagina en controleer na afloop of alles goed vastzit.

Hoe lang duurt het vervangen van een propeller?

Meestal bent u binnen een half uur klaar. Zit de oude propeller vast door corrosie, dan kan het langer duren.

Is de hub inbegrepen bij mijn propeller?

Ja, al onze propellers worden standaard geleverd inclusief hub, tenzij op de productpagina staat vermeld dat de propeller exclusief hub is. Op de productpagina staat ook of het om een vaste of verwisselbare hub gaat.

Kan ik mijn oude moer en ringen hergebruiken?

Meestal wel, zolang ze niet beschadigd of gecorrodeerd zijn. Gebruik wel altijd een nieuwe splitpen.

Hoe weet ik of ik een kroonmoer of een borgmoer heb?

Een kroonmoer heeft kasteelachtige inkepingen en wordt altijd gezekerd met een splitpen. Een borgmoer is een gewone, gesloten moer met een kunststof ring aan de binnenkant, en wordt meestal gecombineerd met een borgplaat.

De propeller past niet op mijn schroefas, wat nu?

Monteer de propeller nooit met kracht. Controleer of u de juiste propeller voor uw motor heeft besteld en of het aantal tanden op uw schroefas overeenkomt met de propeller. Twijfelt u, neem dan contact met ons op.

Wat doe ik met mijn oude propeller?

Is uw oude propeller nog in goede staat, bewaar hem dan als reserve aan boord. Zo kunt u bij schade onderweg snel wisselen.

Hulp nodig?

Heeft u vragen over de montage van uw propeller? Neem dan contact met ons op, we helpen u graag verder. Zoekt u nog een nieuwe propeller, of wilt u weten welke schroef het beste bij uw boot past? Gebruik dan onze Keuzehulp schroef.